29 januari 2013 om 14:37 uur door Jan Taco te Gussinklo
Huisartsgeneeskunde
Onderzoeker Erik Stolper
“Als de huisarts overeind veert”
Het “Pluis” of “Niet Pluis” gevoel is ongetwijfeld al zo oud als de Geneeskunde zelf. Of moet ik zeggen Geneeskunst? Onderzoeker-huisarts Erik Stolper zal in dit filmpje van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) stellen dat het een samenstel van factoren is. In de eerste plaats is er de biomedische opleiding en training. Ten tweede de ervaringskennis, die groeit met de jaren. Tenslotte de context, zeg maar de omstandigheden. Iets wat in een meerjarige arts-patient relatie steeds belangrijker wordt. Het gaat dus om een mix van analytische en niet-analytische vaardigheden.
Film van de NHG. Toelichting door Erik Stolper.
Vragenlijst
Om dit fenomeen (Pluis/ Niet-Pluis) nader te onderzoeken is er onderzoek gedaan naar de meerwaarde van een vragenlijst. Een publicatie daarover is geaccepteerd in een toonaangevend Angelsaksisch Tijdschrift. Daar heet het fenomeen “gut feeling”. De vragenlijst blijkt een betrouwbaar (valide) meetinstrument om research te doen naar het belang (kwalitatief en kwantitatief) in de rol van “gut feeling” in de huisartsenpraktijk. De vragenlijst is zowel in het Engels als Nederlands beschikbaar. De kans dat dit type onderzoek een vlucht neemt is aanwezig. Zeker nu de politiek de rol van de eerste lijn wil versterken.
29 oktober 2012 om 17:17 uur door Jan Taco te Gussinklo
Ruud Janssen
Lectoraat ICT innovaties in de zorg
Uitdagende opdracht
Ruud Janssen heeft een opleiding medische elektrotechniek gevolgd in Eindhoven. Als AIO was hij nadien betrokken bij het optimaliseren van kleurperceptie. Enige jaren heeft hij als postdoc gewerkt op het vlak van mens-systeem interactie. Dat heeft hij toegepast bij Océ in Venlo (copiers). In 2005 is hij betrokken geraakt bij het Telematica instituut. Daar hield hij zich bezig met ICT in het kader van Het Nieuwe Werken (waar gaat het fout…) en in bescheiden mate met de zorg. ICT bij ouderen. Daarbij moet gedacht worden aan de inzet van de iPad ten behoeve van het bevorderen van zelfredzaamheid en activiteiten.
5e etage T-gebouw Hogeschool Windesheim
Evidence
Sinds 1 juni 2012 is Ruud Janssen benoemd bij het lectoraat ICT innovaties in de zorg aan de Hogeschool Windesheim te Zwolle. Hij is de trekker van het wetenschappelijke team in het project Succesvol ondernemen met eHealth. In het project wordt gewerkt aan manieren voor het vergaren van bewijslast (“evidence”) voor eHealth: hoe kun je dit doen zodat het praktisch haalbaar is voor eHealth mkb’ers en overtuigend genoeg voor partijen in de zorg? Daarbij is een 25-tal MKB bedrijven en zorgorganisaties betrokken. Na een oproep en een selectieprocedure staan rond de zeven bedrijven in de startblokken om een dergelijk traject in te gaan. Samen met hen wordt bekeken welke evidence nodig is (en voor wie) en hoe dit zou kunnen worden verzameld. Misschien kan ook het succesvolle Dimove aanhaken? De deelnemende partijen staan op de website, Wat later wordt bekend met welke mkb-cases concreet aan de slag wordt gegaan. Blijf dus volgen!!
29 maart 2012 om 7:25 uur door Jan Taco te Gussinklo
Trendbureau
Commissaris van de Koningin
Geweldige voordracht Hengelo
Dit is een uitermate belangwekkende lezing! Dat heeft natuurlijk ook te maken met het feit dat de spreker ook voorzitter is geweest van de prestigieuze Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Maar ook als Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant is hij een belangrijk man. We hoeven alleen maar even te denken aan de ontwikkelingen rond Brainport. De regio Eindhoven spreekt internationaal een woordje mee.
“Evidence Informed”
Over de politiek merkt spreker op dat er een trend zichtbaar is die niet meer uit gaat van “evidence based policy”, maar “evidence informed policy”. Na 23 minuten in deze lezing van een half uur. Ontwikkelingen gaan snel, zijn complexer en er moet anders mee gewerkt worden. Bij mij komt de gedachte op dat we wellicht ook moeten denken aan “evidence informed medicine”. De rigiditeit van richtlijnen en normen, maar ook de dwangbuis van RCT’s (Randomised Clinical Trials) ontmoet steeds mee oppositie. Onlangs nog in het kader van de snel opeenvolgende innovaties rond eHealth.
13 maart 2012 om 13:37 uur door Jan Taco te Gussinklo
Hogeschool Windesheim
Start eHealth-project
Sneller en aantoonbaar bewijs leveren
Het Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg van Windesheim is gestart met het project ’Succesvol ondernemen met eHealth’. Doel van het project is het ontwikkelen van een aanpak om de meerwaarde van ICT-innovaties in de zorg sneller en aantoonbaar te bewijzen. Zonder bewijs of evidence, is een eHealth-innovatie in de reguliere zorg moeilijk te implementeren. Het project is vooral gericht op de mkb-sector omdat hier veel ICT-innovaties op het gebied van de zorg worden ontwikkeld.
Lastig
Digitale dossiers, portalen, mobiele apps en zorg op afstand zijn voorbeelden van eHealth-innovaties. De verwachtingen van deze innovaties zijn hooggespannen: de kwaliteit van de zorg kan verbeterd worden, met minder arbeidskrachten en minder kosten. Het is echter lastig om deze verwachte meerwaarde aan te tonen met de in de zorgsector gebruikelijke onderzoeksmethoden. Die methoden kosten veel tijd en veel geld, factoren waarover eHealth-mkb’ers vaak niet beschikken. Het Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg van Windesheim wil met het project een aanpak ontwikkelen die wel uitvoerbaar is voor eHealth-mkb’ers.
Meerwaarde eHealth
De casestudies van de betrokken eHealth-mkb’ers staan in het project centraal. Daarbij komen verschillende vragen aan de orde. Tegen welke problemen lopen zij aan bij het aantonen van de meerwaarde van een eHealth-innovatie? Aan welke evidence is precies behoefte en voor wie is die bedoeld? En met welke methoden kun je in zo’n specifieke situatie wel de meerwaarde aantonen? Binnen het project zal een voortdurende dialoog plaatsvinden tussen mkb’ers, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en zorgautoriteiten om een brede acceptatie van de te ontwikkelen aanpak te garanderen. Concreet moet dit resulteren in een handboek en een internettool met onderzoeksmethoden, maar ook in criteria en richtlijnen die mkb’ers en zorgaanbieders kunnen gebruiken bij hun innovatietrajecten. Zo moet in de toekomst het leveren van bewijs op het gebied van effectiviteit, arbeidsbesparingen en kostenefficiëntie van eHealth-oplossingen een stuk makkelijker worden.
Samenwerken voor evidence
Voor dit project heeft Windesheim een samenwerkingsverband met 24 partijen opgezet, onder wie alle relevante stakeholders. De 12 eHealth-mkb’ers vormen de vragende partij: de onderzoeksvragen zijn gebaseerd op de problemen waar zij met hun eHealth-innovaties tegenaan lopen. De deelnemende kennisinstellingen voeren het onderzoek uit en leveren de benodigde kennis. De overige 11 partijen zijn betrokken vanwege hun expertise en het landelijk draagvlak dat zij vertegenwoordigen. Het project wordt medegefinancierd vanuit de SIA/RAAK-regeling en loopt door tot en met december 2013. Tijdens de looptijd van het project zijn nieuwe projectdeelnemers van harte welkom. Geïnteresseerde eHealth-mkb’ers, zorgaanbieders, zorgverzekeraars, landelijke zorgautoriteiten, of andere stakeholders zijn daarom van harte uitgenodigd om contact op te nemen met het Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg (ictinnovaties-zorg@windesheim.nl).
21 november 2011 om 7:01 uur door Jan Taco te Gussinklo
Storytelling
Titel hoort bij uiterst serieus boek
The world of stories
Het belang wordt duidelijk als je de sprong maakt naar hoofdstuk 24 met de titel ‘Narrative Based Medicine in an Evidence Based World’. De auteur Trish Greenhalgh spreekt over de clash tussen de ” world of stories” en “world of ICD 10″ . Gelukkig dat in Nederland de aandacht groeit voor het belang van “shared decision making” . Je komt onherroepelijk uit op een analyse van wat nu eigenlijk een medisch consult omvat!
Zebra’s
Dat is echt iets heel anders dan de wereld van de DBC en de DOTs. Dat strijkt mogelijk de zorgverzekeraars tegen de haren. Zeker geldt: ‘Als je hoefgetrappel hoort, denk dan niet meteen aan zebra’s’. Maar af en toe is het wel een zebra!!! Alleen een kundig medicus zal dat herkennen. Het boek geeft daarvan fraaie voorbeelden. Dat neemt niet weg dat mijns inziens ook kundig medicus veel kan hebben aan ondersteuning (door bijvoorbeeld een expertsysteem).
Collectie J.T.A. te Gussinklo
Medisch Consult
Het medisch consult kan idealiter worden opgesplitst in vier elementen (pag. 257/258)
* Het belang dat de patiënt hecht aan de verschillende symptomen, overwegingen en adviezen uit zijn omgeving in de aanloop naar het consult.
* Het verhaal (de anamnese) zoals dat wordt gedaan door patient en vervolgens geïnterpreteerd door de dokter
* Datgene wat de dokter opmaakt uit het lichaam onderzoek
* ….en hoe de dokter hulponderzoek (laboratorium, röntgen) interpreteert
eHealth
Hier gebeurt zo ongelooflijk veel! Een matrix van genetica, familie invloeden, sociale context en morele keuzes , toeval enzovoorts. Dat betekent ook dat een andere medicus (bijvoorbeeld bij een second opinion) gemakkelijk tot een andere slotsom kan komen. Dergelijke inzichten zijn ook van cruciaal belang om innovaties als eHealth, Domotica en Robotica te laten slagen.
Duur
Naarmate we de geneeskunde meer instrumenteel maken verliezen we heel veel. Uiteindelijk maakt dat de zorg nodeloos complex en duur. Dat laatste moet onze overheid wakker schudden!
6 augustus 2011 om 11:01 uur door Jan Taco te Gussinklo
EBM
Evidence Based Medicine
Casuistiek
Individuele ervaringen zijn geen Evidence Based Medicine (EBM). Een individuele ervaring (in jargon: n=1) kan wel inzichtgevend zijn. Die discussie woedt volop binnen de Geneeskunde. Wat moet leidend zijn anno 2011? Het traject via ‘Evidence Based Medicine’ is vaak tijdrovend, duur en complex. We hebben soms de indruk dat EBM ook gebruikt wordt als ‘een stok om de hond te slaan’. Waarom immers de status-quo in gevaar brengen? Innovaties (als eHealth) komen mede daardoor moeilijk van de grond. Het ontaardt vaak in een kip-ei discussie.Terwijl we behoefte hebben aan medische doorbraken!
Nieuwe toepassing van vertrouwd medicament is ‘hot’
Vaak zijn daartegen minder weerstanden, is aanmerkelijk goedkoper voor de farmaceut en zijn er aanzienlijke baten. De financier is meestal minder blij en beroept zich op bijsluiters en richtlijnen.
Paroxetine
Een eigen ervaring. Niet meer en niet minder dan dat. In een bepaalde levensfase bleek er veel te moeten worden gepraat. Ik werd geplaagd door angsten en allerhande lichamelijke klachten, die -achteraf gezien -wel langer bestaan en zeker ook een relatie hebben met dwangmatige trekjes. De vele gesprekken (die toen nog werden vergoed) met de psychotherapeut hadden wisselend resultaat. Op een zeker moment kwam de suggestie dat ik wellicht een goede kandidaat zou zijn voor Paroxetine (Seroxat). Ik was niet bij voorbaat enthousiast en zag het eerst als een vorm van medicalisering. Anderzijds vreesde ik voor grote problemen in een nieuwe baan en relatie. Een psychiater wist mij te overtuigen.
Dosering blijkt maatwerk
Aanvankelijk merkte ik niets; ja, ik ging tegen de vlakte met de eerste dosis Paroxetine (20mg). Maar al na enkele weken voelde ik mij beslist prima. Stapsgewijs heb ik de dosis terug kunnen brengen naar 5 milligram (kwart tablet) per dag. Van de psychotherapeut kon ik afscheid nemen. Eerdere regelmatige klachten van migraine, zuurbranden, spastische darm, vermijdingsgedrag of onzekerheid kende ik niet meer. Ik beschouw het als een wonder (en geen placebo-effect). Natuurlijk heb ik de studieboeken erbij gepakt. Het cerebrum bevat serotonine receptoren. Het maag-darmkanaal zit echter ook vol serotonine receptoren. Paroxetine is een serotonine-antagonist. Misschien is de systeemwerking (in hogere dosering als bijwerking) wel minstens zo belangrijk. Dus….Voorbeeld van maatwerk? Psychosomatiek of Somatopsyche? Ik denk het laatste.
Volkskrant 27 oktober 2008
N=1
Inmiddels spreken we over een observatieperiode van meer dan tien jaar. Maar ja, het is en blijft een obeservatie (n=1). Wellicht zijn er meer ‘patients like me’? Uitbreiding indicatiestelling -met lagere dosering? Een probleem is dat de huidige minister het medicament Paroxetine, dat immers ook als antidepressivum wordt ingezet, wellicht niet meer wil vergoeden. Maar ook de dure psychotherapeut valt in ongenade.
3 januari 2011 om 9:30 uur door Jan Taco te Gussinklo
DiMove
Compliance
Een serieuze denkfout doorkruist innovatie in de zorgsector
Al eerder heb ik bericht over het DiMove project.Waar gaat het om? Aantonen van het belang van actief monitoren van compliance (RTMM) bij epilepsiepatienten. Zeg maar gerust een vorm van eHealth, ja Medicine 2.0 (interactie patient-hulpverlener). Er is een bescheiden startsubsidie verleend vanuit een van de deelnemende partijen. De pilot loopt dan ook.
Sponsor
Echter subsidie door derden is een ander verhaal. Zie argumentatie die heeft geleid tot een afwijzing. Fragment uit betreffend schrijven:
Te kort door de bocht
Dit is te kort door de bocht! De denkfout betreft een aantal aspecten: Indien bij een (1) onderzoek positief effect is aangetoond, betekent dit dat vooral meer onderzoek nodig is om het bewijs, de “evidence” krachtiger te maken. Dat geldt in zijn algemeenheid, maar zeker ook bij eHealth.Zie Cochrane desnoods.
Daarnaast is de ene chronische aandoening de andere niet. Diabetes en Epilepsie verschillen op veel onderdelen. Het is dus ook niet gezegd dat een RTMM interventie een overeenkomstig effect heeft.
De grootste denkfout is de veronderstelling, dat de acceptatie nu wel rond is en deze zorgvorm als nuttige tool voor diseaemanagement breed zal worden geaccepteerd. Ik roep de lezer op om commentaar te geven! Het moet anders met innovaties in 2011.
