1 mei 2013 om 21:25 uur door Jan Taco te Gussinklo
1 mei 2013
Griep voorbij!
De griep is eindelijk Nederland uit. Dat blijkt uit de meest recente gegevens voor Nederland van de Grote Griepmeting De afgelopen twee weken is het aantal griepgevallen aanzienlijk gedaald. Na een 18 weken durende griepperiode is er geen sprake meer van een epidemie. In België was de epidemie al eerder ten einde.
1 mei 2013
Door vrijwilligers van de Grote Griepmeting gerapporteerde griepachtige ziektebeelden (ILI) Bij de Grote Griepmeting ligt de epidemische grens op 382 ziektegevallen per 100.000 deelnemers..
Zomergriep
“Het betekent niet dat zich helemaal geen griepachtige ziektebeelden meer kunnen voordoen,” zegt Carl Koppeschaar, initiatiefnemer van de Grote Griepmeting. “Ook in de zomer is er influenza. Maar in de warmere periode van het jaar heeft het virus minder vat en verloopt een eventuele besmetting vaak met minder ernstige symptomen. Ook kan het virus veel minder gemakkelijk worden verspreid.”
Wereldwijde infectieziektebestrijding
Van maandag 15 tot en met woensdag 17 april 2013 waren zeventig artsen, dierenartsen, virologen, epidemiologen en andere deskundigen in Amsterdam bijeen voor een ingrijpende vernieuwing op het gebied van de infectieziektebestrijding. Tijdens de tweede International Workshop on Participatory Surveillance (IWOPS II) ging het om het in kaart brengen van infectieziekten bij zowel mens als dier. De bedoeling is om te komen tot een wereldwijde ‘ziekteradar’. Daarbij wordt iedereen uitgenodigd zélf gegevens door te geven over de eigen gezondheid en die van een eventuele veestapel of het pluimvee. Zo’n ziekteradar zal in Nederland en België voor het eerst worden ontwikkeld en dienen als pilot voor andere landen.
Convenant
Van werelddeel tot werelddeel
Ondertekening van de overeenkomst tussen het Australische Flu Tracking, het Europese Influenzanet en het Amerikaanse Flu Near You onder het toeziend oog van een aantal deelnemers aan de internationale workshop. Ook werd een formele overeenkomst gesloten tussen het Europese Influenzanet, waarvan ook de Grote Griepmeting onderdeel uitmaakt), Flu Near You (in de Verenigde Staten en Flu Tracking in Australië. In al deze gebieden brengen vrijwilligers via internet of mobiele telefoon griep en verkoudheid in kaart. De geanonimiseerde gegevens zullen via een gezamenlijk platform op een wereldkaart worden gezet, zodat epidemiologen de verspreiding van griep ook van werelddeel tot werelddeel kunnen volgen. Het is de bedoeling dat steeds meer landen gaan meedoen. Zo had Canada reeds interesse getoond om samen te werken met het Amerikaanse Flu Near You. Hetzelfde systeem van zelfrapportage door vrijwilligers wordt nu ook in Brazilië, Midden-Amerika en Zuidoost-Azië gebruikt voor het signaleren van uitbraken van knokkelkoorts (dengue). Tijdens de IWOPS II bijeenkomst zijn alle symptomen van de meest voorkomende infectieziekten op een rij gezet en is geconcludeerd dat in tropische gebieden niet alleen influenza, maar ook dengue en leptospirose effectief in kaart kan worden gebracht. Zo bouwen we een wereldwijd netwerk op dat zal worden gebruikt om vroege signalen op te vangen van alle gevaarlijke infectieziekten.
IWOPS II
IWOPS II, de tweede International Workshop on Participatory Surveillance, werd georganiseerd door Skoll Global Threats Fund, Connecting Organizations for Regional Disease Surveillance (CORDS), en Science in Action BV, online platform voor publieksonderzoek. De Grote Griepmeting is één van de onderzoeksprojecten van Science in Action BV (www.science-in-action.nl), online platform voor publieksonderzoek. Doe ook mee aan de Grote Longontstekingmeting (www.degrotelongontstekingmeting.nl)!
15 oktober 2012 om 7:00 uur door Jan Taco te Gussinklo
Understanding Adherence (eHealth)
Dialogue support
Dissertatie Saskia Kelders
Wat gebeurt er precies als de patiënt een web-based interventie (eHealth) krijgt aangeboden? Welke lessen kunnen wij leren? Weer een tipje van die sluier is weggenomen dankzij (promotie)onderzoek van Saskia Kelders. Onderzoek van de Logfiles, maar ook karakteristieken van gebruikers. Er is daadwerkelijk gesleuteld aan de technologie en daarbij zijn effecten van verschillende interventies met elkaar vergeleken. Wat is het effect van feedback via een SMS bijvoorbeeld.
Promotie
Blackbox
Toch spreekt Saskia Kelders zelf nog over een blackbox bij het verdedigen van haar dissertatie op 12 oktober 2012 in Enschede. Met veel bravoure steelt zij de show. Niet voor niets heeft zij op de cover van haar proefschrift stilistisch wel de bureaustoel en de laptop weergegeven, echter de patiënt is de grote afwezige.
Promotiecommissie
Universiteit Twente
Het Promotie onderzoek van Saskia Kelders staat niet op zich zelf. Anderen als Hans Ossebaard gingen haar voor. Er gebeurt belangrijk onderzoek aan de Universiteit Twente onder leiding van Lisette van Gemert-Pijnen (Institute for Social Sciences and Technology and the Center for eHealth Research and Diseasemanagement). Het promotie onderzoek maakt deel uit van het project Gettingbetter.nl. Bij stukjes en beetjes wordt gewerkt aan een efficiëntere gebruikersomgeving. Het ideaal is toch dat het vasthouden van de aandacht van de patiënt ingebakken wordt in de Technologie. Dat is een grote uitdaging. De samenstelling van de Promotiecommissie en de aard van de vragen die gesteld worden, weerspiegelen dat. Het onderzoek wordt met belangstelling gevolgd door andere Instituten (Universiteit Amsterdam, Universiteit Utrecht, RIVM, Het Roessingh). Opmerkelijk is dat het belang verder gaat dan alleen eHealth. Onderzoekers op het terrein van robotica kunnen wat met de bevindingen.
Internationaal
Er is ook het Internationale aspect door de binding van ‘Twente’ met Gunther Eysenbach, eindredacteur van het prestigieuze JMIR (Journal of Medical Internet Research ). Ook maakt een Finse Hoogleraar onderdeel uit van de Promotiecommissie. Enige malen wordt Eysenbach aangehaald tijdens de verdediging van het proefschrift. In het slotwoord kan worden aangekondigd dat de enthousiaste jonge doctor verbonden blijft aan de Twentse onderzoeksgroep. We verwachten beslist nog veel van haar te horen!
1 oktober 2012 om 21:38 uur door Jan Taco te Gussinklo
Honderden ziek
Salmonella
Maag-darm klachten
Het aantal Tweets stijgt rap nu hedenavond (21.00 uur) duidelijk wordt dat de afgelopen periode honderden mensen ziek zijn geworden van de diepgevroren gerookte zalm uit de supermarkt. Horizontaal (blauwe balk) het aantal tweets op een tijdsas (uur). Rechts de inhoud van enkele berichten. Deze grafiek is ‘bevroren om 21.30 uur.
Aantal Tweets (Zalm) over de tijd. Momentopname Finchline
Hieronder is de actualiteit van de berichten zichtbaar. Update per uur.
Overlap zoekacties
NB. Produced by ABE Olympic Salmon & Eel in Preveza (Greece).
26 september 2012 om 15:48 uur door Jan Taco te Gussinklo
Richtlijnen
Hygiene aandachtspunt
Black Box
Het is tot nu toe steeds zo dat de Zorgsector heel happig is om richtlijnen over te nemen uit de Luchtvaart. Dat heeft geleid tot diverse verbeteringen in de zorg zoals de toepassing van time-out procedures op de Operatiekamer en gebruik van checklists. Andersom valt er ook nog wel wat te leren! Tot deze inschatting komt Kirsten Raaphorst die onderzoek verrichtte (zie scriptie) naar de hygiëne in luchtvaartsector. Helaas bleef het onderzoek voornamelijk beperkt tot Desktopresearch, want de sector (Airlines) reageert uiterst schuw. De concurrentie is moordend. Een pilot (interessante term in deze omgeving) verrichten is er niet bij….
Kirsten Raaphorst (Foto: Paul Tolenaar)
Desktopresearch
Helaas levert de desktopresearch levert opmerkelijk weinig op. Hygiëne in de luchtvaart lijkt een ‘black box’. Alweer jaren geleden is onderzoek gedaan (kruimeldief) waarbij wel degelijk aanwezigheid van potentiële ziekteverwekkers kon worden aangetoond. Dit ondanks het feit dat de omstandigheden op grote hoogte (luchtvochtigheid, temperatuur, luchtdruk) lang niet optimaal zijn voor micro-organismen. We denken daarbij meestal aan de risico’s van luchtcirculatie. Het blijkt juist andersom: een infectierisico neemt toe als –bijvoorbeeld bij vluchtvertraging- de airco (filtering) wordt gestopt. Over mogelijk contactoverdracht in de cabine is nauwelijks iets bekend. Volgens de onderzoekster is het tevergeefs zoeken naar publicaties. Natuurlijk, een eventuele overdracht kan al in de wachtruimte of de vliegveld bus optreden. Maar zeker weten? Dan zou dat juist onderzocht dienen te worden.
Liberia Air Mail (Collectie J.T.A. te Gussinklo)
Aanleiding
Directe aanleiding tot bovengenoemd onderzoek (scriptie) is de constatering dat Nanocoating (TiO2, EnvironX) in vitro en in vivo effectief blijkt bij het terugdringen van contactoverdracht in een aantal praktijksituaties.
3 april 2012 om 7:51 uur door Jan Taco te Gussinklo
Tegengeluid
Te snel label “ongezond”
Omslag in denken nodig
De drie auteurs van het boek “De Gezondheidsepidemie” hebben hun roots bij het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en milieu) en/of SCP (Sociaal en Cultureel Planbureau). Zij hebben bij uitstek dus inzicht in wat er speelt en wat de impact is van de “gezondheidsepidemie”. Voor dat laatste hoeven we als burger niet ver te zoeken. We zijn immers zelf onderdeel van een obsessieve trend om elk ongemak te benoemen en etiketteren. Dat heeft zeker ook te maken met het gegeven dat de huidige maatschappij sterk medicaliseert. Aanspraken en vergoedingen berusten op de toekenning van een label, een indicatie, een diagnose, een DBC.
Inhoud
Het handzame boek van 132 pagina’s bestaat in essentie uit een achttal hoofdstukken. Die plaatsen de begrippen “gezond” en “ziek” in een juiste context en perspectief, dit ondersteund door beeldmateriaal en grafieken. De feiten zijn daarbij in tegenspraak met de beleving van burgers. In Hoofdstuk 5 (De juiste balans zoeken) : Gezondheid lijkt wel de nieuwe moraal te zijn”. In het 8e en laatste hoofdstuk (Een ontspannen en onbezorgde samenleving) wordt de vergelijking getrokken met de relatie welvaart en geluk: we worden wel rijker, maar niet gelukkiger. De Gezondheidsparadox. De ziektelast neemt toe ondanks (of door) een aantal verworvenheden zoals een sterk toegenomen levensverwachting. De maatschappij als medicijn? De hoop en verwachting is dat op het locale niveau van de samenleving veel winst valt te boeken. Dit boek kan daarbij de argumentatie leveren.
7 december 2011 om 9:58 uur door Jan Taco te Gussinklo
Screening
Helft minder sterfte door borstkankeronderzoek
Publicatie in wetenschappelijk tijdschrift
Vrouwen die hebben deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek naar borstkanker, lopen de helft minder risico om te overlijden aan borstkanker. Tot deze conclusie komen onderzoekers van de afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg van Erasmus MC. Zij publiceren hun bevindingen in het internationale tijdschrift Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention. Dit onderzoek vond plaats in opdracht van RIVM.
Driemaal
Vrouwen bij wie borstkanker wordt geconstateerd en die voorafgaand aan die diagnose minstens driemaal hebben deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek naar borstkanker, blijken in dit onderzoek 49% minder kans te hebben om te overlijden aan deze aandoening. Voor vrouwen die wat ouder waren, tussen de 70 en 75 jaar, blijkt het effect van borstkankerscreening nog groter. Bij hen nam het risico om te overlijden aan borstkanker met 84% af. Voor de wat jongere vrouwen, tussen 50 en 69 jaar, ligt dat percentage wat lager, namelijk 39 procent. Nog steeds echter een belangrijke verlaging van het risico op overlijden.
Deelname
Prof. dr. Harry de Koning, bijzonder hoogleraar Vroegopsporing van ziekten: “De uitkomsten van dit onderzoek tonen aan hoe belangrijk het is dat er bevolkingsonderzoek naar borstkanker plaatsvindt. We zien nu hoezeer het bevolkingsonderzoek het risico op het overlijden aan borstkanker vermindert. De deelname aan het bevolkingsonderzoek in Nederland is al heel hoog. Ruim 80% van de vrouwen uit de doelgroep nemen eraan deel. Dit aantal zou natuurlijk nog verder omhoog kunnen, dan verlagen nog meer vrouwen hun risico om aan borstkanker te overlijden.”
Onderzoeksgroep
De Erasmus MC onderzoekers bestudeerden de gegevens van 755 patiënten in de regio Zuid-West Nederland, die waren overleden aan borstkanker tussen 1995 en 2003. Deze gegevens legden zij naast die van een controlegroep van 3.739 vrouwen. Bij 29,8 procent van de 755 vrouwen die waren overleden aan borstkanker, werd hun aandoening geconstateerd tijdens de screening, bij 34,3 procent gebeurde dit tussen de screenings door en 35,9 procent van deze vrouwen had nooit deelgenomen aan screening. Het verst gevorderde stadium van borstkanker, type IV, werd vooral in die laatste groep gevonden, namelijk 29,5%, tegenover slechts 5,3 procent in de groep vrouwen die wel hadden deelgenomen aan screening.
10 november 2011 om 16:07 uur door Jan Taco te Gussinklo
Wachtlijst
De voorzitter van de NVD Professor dr.I.Hutter toont zich tevreden
Er moet zelfs een wachtlijst worden aangelegd voor deelname aan de (4e) Nederlandse demografie Dag 2011 op 9 november in Utrecht. Een stroom jonge onderzoekers wordt lid van de NVD ((Nederlandse Vereniging voor Demografie). Het valt niet te loochenen dat onderwerpen als migratie en vergrijzing dagelijks de media halen.
Actualiteit
De plenaire openingssessie, verzorgd door door Professor Dorly Deeg, hoogleraar epidemiologie van de veroudering, VUmedisch centrum en Hans van Noorden, directeur Zorgkantoren VGZIZA (volgend jaar: coöperatie VGZ) behandelt een thematiek die zeer actueel is. Het inherente conflict tussen de stijgende levensverwachting en afnemende gezondheid. Over de maatschappelijke consequenties van een langer leven.
Thema plenaire sessie
Muisstil
De beide sprekers zorgden voor een muisstille zaal (de fraaie aula van het Universiteitsgebouw aan het Domplein in Utrecht) en na afloop een daverend applaus.
Professor Dorly Deeg, hoogleraar epidemiologie van de veroudering
Mythes
Professor Dorly Deeg prikt door een aantal mythes heen die opgeld doen als het gaat om ‘langer leven in gezondheid’. We moeten de samenleving zo inrichten dat maatschappelijke participatie wordt gestimuleerd, dit ondanks een hogere prevalentie van chronische ziekten en beperkingen.
Hans van Noorden, directeur zorg kantoren VGZIZA
Zorgsystemen
Hans van Noorden beschouwt niet de vergrijzing, maar zorgsystemen als ons grootste probleem. We zullen moeten inzetten op informele zorg en op behoud van functionele sociale zelfstandigheid van burgers. Hij eindigt zijn betoog met de opmerking dat we allemaal met een andere bril naar deze ontwikkeling moeten gaan kijken.
3 oktober 2011 om 12:32 uur door Jan Taco te Gussinklo
Model
Tjibbe Donker spreek ik op het RIVM. Hij weet als onderzoeker de aandacht te trekken met een uitdagende titel op het whiteboard. Er volgt vervolgens daaronder een complex kunstwerk. Het blijkt een model waarin de distributie van de prevalentie van MRSA grafisch wordt weergegeven (chart). Een hele mondvol.
Tjibbe Donker
Maar we geven hem graag het woord om dit nader toe te lichten
Duur ongeveer anderhalve minuut:
Impact (de)concentratie
Het lijkt aannemelijk dat de patronen (charts) veranderen indien concentratie en deconcentratie doorzetten. Zie hiermijn eerdere observatie. Het is wel een aspect waarover ik nog niemand heb horen spreken.
1 september 2011 om 14:53 uur door Jan Taco te Gussinklo
Roel Coutinho
RIVM in de pers
Onderdeel Meubilair
In de NRC van woensdag 31 augustus 2011 geeft Hoogleraar Marc Bonten repliek op het RIVM. Immers in de pers wordt de indruk gewekt dat het RIVM bij monde van Roel Coutinho een pleidooi houdt voor een verplichte registratie van uitbraken van micro-organismen.
Onjuiste veronderstelling aldus Harald Wychgel (RIVM)
Het RIVM heeft alleen de discussie op gang willen brengen. Zie bijvoorbeeld een eerder artikel in Medisch Contact (hier). Want dat er iets dient te gebeuren is wel duidelijk. Waar zit de regie? Uitbraken beperken zich steeds minder tot afzonderlijke ziekenhuizen. Patiënten worden overgeplaatst, zijn meer mobiel enzovoorts. Als je het artikel van Marc Bonten goed doorleest blijft de blik hangen bij een zinsnede ‘De bacterie hoort dan bij het meubilair’. De journalist heeft dit vast juist opgetekend uit de mond van de Hoogleraar, die betrokken is bij de perikelen in het Maasstadziekenhuis.
Bron: NRC 31 augustus 2011
Embedded
Hoe waar is immers deze uitspraak! “De bacterie hoort dan bij het meubilair” van het ziekenhuis. Dat is inmiddels aangetoond door het meten van de bioburden (lees hier) en inventarisatiekweken. Maar niet alleen op de vaste inboedel overigens . Ook de computer hardware, beeldschermen, toetsenborden, tablets. Die trouwens ook steeds meer mobiel blijken. Hoe onlogisch het soms toegaat met ‘devices’ laat deze foto (ontleend aan TVZ) zien. Een volledig ‘ingepakte” verpleegkundige laat een gehandschoende hand gaan over een device (tablet?) dat vast de hele ronde meemaakt.
En dat stampvol micro-organismen zit
Decubitus
Zorgvisie (September 2011) meldt (‘Krachtig aan kop’) dat medewerkers uit de GGZ zorg de iPADs mee naar huis mogen nemen om daarmee ervaring op te doen.Wijkverpleegkundigen kunnen volgens dit artikel ook bijvoorbeeld foto’s doorsturen van decubituswonden. Prachtig. Gebruik uw fantasie en bedenk wat dit betekent voor de transmissie van micro-0rganismen….
21 juli 2011 om 6:35 uur door Jan Taco te Gussinklo
Klebsiella
Maasstadziekenhuis
Een jaar geleden plaatste ik onderstaand bericht uit algemene interesse.
Dezer dagen doemt het fenomeen op in een nieuw jasje
…rond de uitbraak van een (multi-resistente) Klebsiella in het Maasstadziekenhuis. Stakeholders als Directie, VWS, RIVM en IGZ hebben allemaal hun eigen aandeel (en eigen prisoner’s dilemma) in dit drama. Enerzijds moet een continue stroom van patienten in een belangrijk ziekenhuis worden bediend. Anderzijds is er een concrete medische maar ook imago dreiging, ja zelfs een ‘groot afbreuk risico. Dat ligt per stakeholder verschillend.
——————————————————————————————————————————–
17 mei 2010
Prisonner’s Dilemma
Dit bericht handelt over het Prisonner’s Dilemma. Zwijgen tegenover de ondervragers kan fataal blijken.
(stel dat de ‘partner in crime” gaat “doorslaan”) maar ook de kans dat uiteindelijk geloof wordt gehecht aan je bewering Een deal maken met de ondervragers betekent hoe dan ook een risico. De terminologie “Prisonner’s Dilemma” heeft ingang gevonden in het bedrijfsleven.Kiezen uit twee kwaden! Hoe ik hierop ben gekomen? Door een aanschaf van een tweede hands boekje (1967) bij de onvolprezen De Slegte te Zwolle:
Voor 3 Euro
Rene de Rohan
De auteur John Laffin (21 September 1922 – 2002) was een Australisch militair historicus met een aanzienlijke productie ( http://en.wikipedia.org/wiki/John_Laffin ). Dit pocketboekje (zie cover) van 127 pagina’s vertelt de geschiedenis van geheimschrift en codes vanaf de grijze oudheid.Talloze voorbeelden worden aangehaald.Waaronder: MG EULHXCCLGU GHJ YXUJ LM CT ULGC ALJ Dit blijkt een dramatisch voorbeeld dat lees te maken heeft met het werkelijke Prisonner’s Dilemma.Beschreven op pagina 19-22 van “Codes and Ciphers”:In 1674 werd de Franse ridder Rene de Rohan (die beweerde een meester te zijn in geheimschrift!) door de Nederlanders omgekocht en zijn assistent De Truaumont werd in het complot betrokken en zou het geld ophalen. Hij zou als tegenprestatie verraad plegen waardoor de plaats Quilleboeuf (aan de grens met de Spaanse Nederlanden) zou vallen.
De Bastille
Echter het duo werd opgepakt door de Franse geheime dienst en apart opgesloten in De Bastille. De ridder wist dat de bewijsvoering van de Fransen niet sterk was, maar wat als De Truaumont zou doorslaan? Op een zekere dag kreeg de ridder een pakketje met kleding. Ondanks uren ploeteren kon De Rohan de code niet breken. Het lukte hem onvoldoende zich er op te concentreren. Hij werd uiteindelijk opgehaald, bekende zijn misdaad en werd opgehangen. De vrienden die er op vertrouwd hadden dat De Rohan de code zou ontcijferen, waren verbijsterd. Hij stond immers bekend als onfeilbaar.
