Diabetes
Toename kosten ++
Betekenis
Diabetes betekent oorspronkelijk (Grieks) doorstroming. Afgeleid van de patient die zich meldt wegens polyurie en dorst als symptoom. Zie hieronder een bericht uit ‘Het Nieuws van de Dag’ uit 1905 (Bron: Koninklijke Bibliotheek). Die ‘doorstroming’ is er bij diabetes trouwens nog steeds, maar dan gaat het vooral om de aantallen die nieuw onder behandeling komen (vaak zonder enige klacht). En ook de pecunia (geld) vliegt er door. Waren we vroeger wellicht te reactief, nu lijkt de balans door te slaan? Een moment van reflectie.
Voorbeelden
U kent vast ook de voorbeelden uit uw omgeving. Een man of vrouw van middelbare leeftijd die ineens ‘diabetes’ blijkt te hebben. De huisarts heeft dat vastgesteld naar aanleiding van een routine onderzoek. Voorzichtig pols je dan als voormalig klinicus naar de waarde van de bloedsuiker. Meestal een grensgeval. Etiket Diabetes? Dat betekent wel een toegangsbewijs tot ‘the whole treatment’. Een keten van onderzoeken en interventies. Ook van deskundigen komen voorzichtig bezorgde opmerkingen. De introductie van de KetenDBC, aanscherping van richtlijnen, risicomanagement, delegatie van de 2e naar 1e lijn en marktwerking dragen allemaal een steentje bij.
Rekening
Dit alles met dito rekening, waarover Medisch Contact deze week bericht. De kostenstijging is enorm. Als de bevindingen van Achmea ge-extrapoleerd worden naar alle verzekeraars praat je al gauw over vele tientallen miljoenen Euro’s. Maar dan hebben we het alleen nog maar over 1 (een) chronische aandoening!!!!
Regiohack
In 2011 is een (onderzoeks)journalistieke poging ondernomen om regionaal data over diabetes te verzamelen. Lees hier meer over Regiohack2011. Dat experiment is maar zeer ten dele gelukt, omdat actuele cijfers vaak niet voorhanden blijken. Ik heb voorgesteld dit opnieuw aan te pakken. De publicatie vanuit Achmea kan wellicht een startpunt zijn?
![]() |
Related posts:



Regelmatig laat ik mijn nuchter bloedsuiker prikken want ik heb al tientallen jaren een volgens diabetologen te hoog nuchter glucose. Ik vecht nu al geruime tijd tegen de dringende eis om in het ‘project’ te worden opgenomen en een uitgebreide screening te ondergaan. Mijn idee is dat het hier gaat om ‘overdreven geneeskunde’. Niet doelmatig en teveel aan zorg. En dat teveel aan zorg, zo toonde mijn onderzoek in de jaren ’90 aan leidt tot iatrogene schade. En dat laatste is een hele dure ‘ziekte’.
Goed dat er veel aandacht is voor diabetes mellitus. Als het echt duidelijk is dat het kan leiden tot allerlei complicaties is adequate behandeling noodzakelijk. Maar het toch wat overdreven intervenieren en voortdurend controleren lijkt het doel wat voorbij te schieten. Maar dat geldt niet alleen voor de ‘whole treatment’van diabetes. Heel veel klachten komen in een medisch circuit dat hier en daar volledig ontspoord lijkt te raken. Of hebben we hier te maken met de drang naar steeds meer omzet?
Diabetes en ‘the whole treatment’ ??
De waarheid ligt altijd in het midden. Het is wat genant om over ‘omzet’ te spreken, maar daar zijn in het buitenland wel voorbeelden van. Als je snel iemand het stempel diabetes geeft, en zijn HbA1c is daarbij fraai, heb je snel je target gehaald en krijg je betaald. Ik ben dit in NL eigenlijk niet tegengekomen (en zie veel verwijzingen!!). Maatregelen zoals alleen vergoeden van gegeven zorg bij behalen van een target liggen derhalve niet voor de hand.
Alleen de nuchtere bloedglucose meten is evenmin verstandig. Je mist de vroege glycemische stijgingen na de maaltijd, de eerste fase van diabetes. In alle landen rond ons worden frequent OGTT’s gedaan om de diagnose te stellen. Het NHG beleid zoals vastgelegd in de Standaard is dus zeker niet ondoelmatig, integendeel. Toch zag ik zelf liever iets minder focus op alleen de nuchtere bloedglucose. Doeke, er zijn ook mensen met een iets hogere nuchtere bloedglucose, maar prima postprandiale waarden. Wellicht ben jij een dezer gelukkigen.
De (beperkte aantallen) studies die keken naar de benefits van vroege intensieve behandeling worden beinvloed door het feit dat in de controle groep ook de behandeling erg goed was (ADDITION studie, 2011). Aangezien significante retinopathie kan optreden zonder dat een persoon met diabetes hier al klachten van heeft, maakt het concept van ‘the whole treatment’ (beter: conform de evidence-based richtlijnen adequate diagnostiek) plausibel. Je kunt met bv. doen van retina screening ook wachten tot er klachten zijn van problemen met de visus; ik zou niet graag in de schoenen staan van de betreffende behandelaar als deze hierover (terecht!) wordt aangeklaagd. Niet dat ik verdedigende geneeskunde hiermee ondersteun. Over het algemeen is de NHG standaard zeker niet luxueus in zijn uitvoering te noemen, met zeer beperkte plaats voor bv innovatieve medicatie die zijn plaats nog moet verdienen. Dat heeft zeker in de discussie rond thiazolidines (uiteindelijk grotendeels van de markt) geholpen. Daarnaast blijven richtlijnen het beleid ondersteunen, niet afdwingen.
Tot slot: bij diabetesbehandeling geldt dat resultaten in het verleden belangrijk zijn voor de toekomst. Zowel bij type 1 als bij type 2 diabetes is er overweldigend bewijs dat goede metabole regulatie vanaf diagnose complicaties kan uitstellen. Een mooie referentie is:
http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/nejme0807625
De zeer gebalanceerde reactie van Prof.Bruce Wolffenbuttel is het lezen en herlezen beslist waard.