Een eerdere column “Markt dood” is een commentaar op een artikel in ESB onder de titel ” waarom consumenten niet veranderen van zorgverzekeraar“. Het resultaat? Een levendige discussie via het reactieformulier! Naar ik begrijp neemt de Redactie van de ESB dat zelfs over.
Volgens het bewuste artikel switcht in 2006 21 % van de Nederlanders van verzekeraar. Daarna daalt het percentage overstappers snel naar ongeveer 3,5 %. Een enquête toont welke de overwegingen zijn geweest om al dan niet over te stappen. Daarover gaat het artikel in ESB vooral.
Ten aanzien van het peilen van de interesse voor overstappen kan nog een andere werkwijze worden gevolgd. Daarbij wordt gebruikgemaakt van geaggregeerde gegevens van zoekacties (Google Insights)
- Zorgverzekering
Het gaat in deze grafiek (horizontaal stappen van steeds 2 jaar) niet om absolute getallen over de periode 2004-2010, maar om trendmatige weergave. Zoals te verwachten is in de periode november-december 2006 sprake van veel zoekactiviteit (zoekterm: zorgverzekering). In 2007,2008 en 2009 is er een stabilisatie op een (laag) vast niveau. In 2010 is de opnieuw sprake van een aanzienlijke zoekactiviteit. Op zich hoeft zich dat natuurlijk niet te weerspiegelen in de sterke toename van het aantal switchers, maar het is niet zonder betekenis. Ook loopt de zoekactie langer door in de tijd!
Alvorens het resultaat van diepergaand onderzoek weer te geven, nodig ik mijn lezers en volgers (Twitter) uit tot een reactie.
Kijk eens aan – leuke info!
Het kan te maken hebben met de prijsontwikkeling (relatief sterke premiestijgingen) en het gegeven dat de Nederlander eind 2010 vanwege de crisis wat meer bewust was van besparingsmogelijkheden.
Zie voor meer feitelijke info de NZa monitor van de zorgverzekeringsmarkt in 2010 http://www.nza.nl/publicaties/nieuws/NZa-publiceert-marktscan-zorgverzekeringsmarkt-2010/
Volgens mij bewijst dit onderzoek dat de marktwerking wel degelijk is geslaagd: de kosten van ziektekostenverzekeringen zijn genivelleerd naar kostprijs-niveau door de druk van de concurrentie. Geen zorgverzekeraar haalt het in zijn hoofd om op de hoofdverzekering een opslag te gooien om rendement te scoren (zie ook de jaarverslagen waaruit blijkt dat het technisch resultaat veelal 0 of negatief is); want een te hoge premie t.o.v. de concurrentie zet de verzekerden gelijk aan tot wisselen. Ergo, dankzij de optimale concurrentie wordt er nauwelijk meer gewisseld: de uitvoeringskwaliteit is veelal hetzelfde evenals de prijs.
Dank voor de reacties! Volgens mij discussie beslist van betekenis.
Ik heb een paar grafiekjes extra :
http://www.dutchbuttonworks.com/2010/08/10/glad-ijs-op-de-zorgmarkt/
Het is een fascinerend onderwerp.
Ik heb twee opmerkingen over het fenomeen van het overstappen. Het gaat hier om de deelmarkt, verzekeringsmarkt (relatie verzekeerde-verzekeraar), niet over de zorgmarkt (relatie zorgvrager-zorgverlener), noch over de bekostigersmarkt (relatie zorgondernemer-finacier). Mijn eerste opmerking is dat alleen op die verzekeringsmarkt sprake is van een bepaalde mate van concurrentie waardoor de nominale premies sterk genivelleerd zijn en in de hand kunnen worden gehouden. Laten we ons wel realiseren dat dat deel van de totale input aan premies slechts een fractie is van het totaal en dat er in de sfeer van de procentuele premie, het allergrootste deel van de instroom van geld, totaal geen markt is. Dat deel wordt immers door de overheid vastgesteld en gereguleerd.
Mijn tweede opmerking is dat voor de verzekerde er maar nauwelijks voordeel is. Het is een schijnmarkt. Natuurlijk probeert men wel een paar tientjes te besparen op de premie door voor de goedkoopste verzekeraar op het terrein van de nominale premie te kiezen, maar het voordeel is gering.
En voor het geheel van de zorgbekostiging zegt deze marktwerking absoluut niets. Die marktwerking was immers ingevoerd om de totale kosten in de zorg te beheersen en de groei af te remmen. Dat gebeurt abosluut niet door die kleine markt in de nominale premies. Juist door de markt in zijn algemeenheid stijgen de zorgkosten: de omzet neemt toe omdat daaraan te verdienen valt en die omzet wordt totaal niet door het marktmechanisme in de hand gehouden. Schijnvertoning dus die markt en dat overstappen van de verzekerden. Het is totaal geen bewijs dat de markt werkt!!
Geachte heer Post,
De nominale premie is niet “een fractie van het totaal”. Een verzekerde betaalt in 2010 gemiddeld € 1.095 aan nominale premie voor zijn basisverzekering. Grofweg betaalt een burger gemiddeld ongeveer € 4.000 euro per jaar aan zorg (60 mrd totaal). De helft (€ 2.000) loopt via de inkomensafhankelijke premie AWBZ, de andere helft is Zvw-premie. En die is weer onderverdeeld in 50% inkomensafhankelijk en 50% nominaal.
De nota Vraag aan bod heeft ten grondslag heeft gelegen aan de zogeheten stelselherziening van (inderdaad) de zorgverzekeringsmarkt. Maar wel met als uiteindelijke doel om via de zorginkoopmarkt (bekostigingsmarkt) invloed uit te oefenen op zowel de kwaliteit als de prijs van de zorgverlening. Let op: niet om de kosten te beheersen of groei af te remmen. Wel om een goede prijs/kwaliteit-verhouding te krijgen. Hoog tijd om bewezen slechte zorg en ineffectieve behandelingen er uit te werken.
Natuurlijk veranderen al deze markten niet op stel en sprong, daar gaan enkele jaren overheen. Maar enkele constateringen zijn wel op zijn plaats:
1. Er is geen sprake van (grootschalige of zelfs kleinschalige) selectie van slechte risico’s door verzekeraars.
2. Na een startperiode van “zorginkoop op prijs” komt er ieder jaar een beetje meer “zorginkoop op kwaliteit” bij.
3. De zorgverzekeraars die nog over zijn hebben wel degelijk verschillende profielen, dus er is echt wel iets te kiezen – als je tenminste de negatief gekleurde (gitzwarte) bril wil afzetten.
Er is voor een zorgverzekerde wel een voordeel ten opzichte van de oude situatie (maar dat zijn veel mensen al lang vergeten).
- De oude particuliere premies liepen sterk op naarmate men ouder werd.
- Er was wel degelijk risicoselectie – voor chronisch zieken en oudere particulieren was er zelfs een aparte standaardverzekering (WTZ) als vangnet.
- Als je rond de ziekenfondsgrens een klein beetje meer ging verdienen moest je soms opeens veel meer gaan betalen.
- Mensen met een kleine baan waren bijna gratis verzekerd – echt een bezopen doorgeslagen vorm van solidariteit (ik herinner me dat de vrouw van toenmalig minister Hoogervorst ook voor “een appel en een ei” verzekerd was!).
- De oude ziekenfondsen hadden aanvankelijk nul komma nul in te brengen, hadden een contracteerplicht en leverden helemaal niet zo veel meer service dan nu.