Quote uit het artikel “Waarom consumenten niet veranderen van zorgverzekeraar“: Het overheidsbeleid ten aanzien van de zorgverzekeringsmarkt lijkt te zijn mislukt. Terwijl aanvankelijk in 2006 meer dan 20 % van de consumenten van zorgverzekeraar wisselde, gaat het nu nog maar om 3,5 %. Hier wordt onderzocht onder welke condities consumenten wel weer zouden overstappen . Bron: ESB 95 (4589) 9 juli 2010
Website ESB met headlines
Het verbaast mij niets! Het was duidelijk dat er in het jaar waarin de marktwerking tussen zorgverzekeraars werd geïntroduceerd een eenmalige herschikking zou plaatsvinden. Immers er moest gekozen worden. Zelfs het “blijven zitten waar je zit” betekende een zekere keuze. Zorgverzekeraars hebben de marketing stevig aangepakt met als resultaat een behoorlijk effect. Een scherpe prijsstelling in de premie leidde zelfs tot verzwakking van de financiële basis bij zorgverzekeraars. Voor de meeste verzekerden is het daarmee basta. De verdere schaalvergroting bij zorgverzekeraars en de tussentijdse wijziging van de spelregels door de overheid hebben het er voor de burger niet duidelijker opgemaakt. In het artikel wordt voorij gegaan aan de DBC-financiering, welke allesbehalve heeft bijgedragen aan transparantie.
De uitkomst van de enquête hoeft ook al niet te verbazen. Kennelijk valt er niet te veel te kiezen, hooguit een beetje premieverschil hier en daar. Het kan zijn dat als de zorgverzekeraar inderdaad ” onderscheidend ” kan zijn er nieuwe kansen komen. Daarbij denk ik toch aan inzet van eHealth, waardoor ook de modale burger het makkelijker krijgt. Wie neemt de lead? Misschien via de aanvullende verzekering? Een herinvoering van de acceptatieplicht voor de AV (aanvullende verzekering) -zoals gesuggereerd- is wel weer een (te) grote stap terug. Misschien is ook de uitbreiding van het zorgpakket (met een terugtredende overheid in de care sector) een kans(je)? Komen er ook nog eens buitenlandse partijen als een Kaiser Permanente in beeld, wie weet? Of wordt de marktwerking toch weer geleidelijk teruggedraaid??
Wat een foute conclusie! Heb het ESB artikel nog niet gelezen, maar alvast een eerste reactie: in een perfecte markt (met volledige transparantie, zonder transactiekosten) is de prikkel om klanten tevreden te houden maximaal en de mobiliteit om die reden (vrijwel) nul procent.
Dank voor de reactie. Ben zeer benieuwd naar je analyse en mening na lezing van het betreffende artikel !
Hallo Jan Taco (en andere lezers),
Artikel zojuist wel gelezen, en het bevestigt m’n vermoeden.
De eerste zin luidt “Het overheidsbeleid t.a.v. de zorgverzekeringsmarkt lijkt te zijn mislukt”. Nergens wordt toegelicht wat dat overheidsbeleid is, en waarom het is mislukt.
Ja, er is een gemiddelde mobiliteit van 3% a 4%. Maar is dat per definitie verkeerd? Het doel was destijds niet om een competitieve markt maar om een “contestable market” (een betwistbare markt) te creëren. Men moet niet switchen, men mag switchen. Een markt waar mensen de vrijheid hebben om tegen lage kosten te veranderen van zorgverzekeraar (enkel zoekkosten, geen overstapkosten of andere transactiekosten). Als mensen daadwerkelijk ontevreden zijn, kunnen ze overstappen en doen ze dat ook. Hoe hoog is het percentage overstappers bij een autoverzekering? Een uitvaartverzekering? Een reisverzekering? Allemaal mislukte markten dus?
In de jaren voor en na 2006 was het percentage overstappers gemiddeld 3 a 4%. Alleen bij de “big bang” was het 20%, maar dat is volledig te verklaren door de enorme publiciteit rond de nieuwe Zvw, de relatief grote premieverschillen in dat jaar, en nieuwe collectiviteiten die grote contracten konden afsluiten.
De NZa analyses en rapporten van BS Health Consultancy laten jaar in jaar uit zien dat de collectiviteitsgraad toeneemt (iets dat trouwens ook ontkend wordt in het ESB-artikel), de premies scherp zijn, de mobiliteit laag en de concurrentie tussen verzekeraars duidelijk aanwezig is. Een bewijs daarvan: in 2007 en 2008 waren de premies gemiddeld lager dan de rekenpremie van VWS, oftewel – verzekeraars namen genoegen met een extra lage marge om zichzelf niet uit de markt te prijzen.
Een volgend kritiekpunt op het onderzoek in ESB van Van Beest, Lako en Sent is de tamelijk beperkte en bovendien selecte steekproef. Ze hebben maar liefst 389 respondenten bij een online onderzoek via de website van VPRO programma Noorderlicht. Sorry, maar het is nogal boud om op basis daarvan algemene conclusies te trekken van het kaliber “het beleid is mislukt”. En al helemaal op als kop “Markt dood” te kiezen voor een blog.
Het artikel in ESB geeft wel degelijk aardige inzichten in beleidsimplicaties rond het overstapgedrag. Maar ook hier is niet goed doorgedacht. Een acceptatieplicht voor aanvullende verzekeringen zal niet EU-proof blijken te zijn. Klagen dat er “nog maar vier grote conglomeraten zijn”, “monopolievorming”, is mij ook wat te kort door de bocht. The Paradox of Choice (Barry Schwartz) laat duidelijk zien dat burgers nog prima een keuze uit twee of drie kunnen maken, maar bij acht of tien het spoor bijster raken.
Als een aantal jaar op rij 3 a 4% van de verzekerden wegloopt bij een grote verzekeraar (marktaandeel 20%), dan is hij na drie jaar de helft (!!) van zijn klanten kwijt. Hoezo beleid mislukt?
Beste Piet, ik ben onder de indruk van je redenering (en je website http://zorgambassadeur.eu trouwens ook).
Tussen de regels door meen ik in het artikel te lezen, dat de teleurstelling misschien wel vooral gelegen is in het feit dat de kwaliteit van het product dat wordt verzekerd (zorg) nauwelijks een rol lijkt te spelen bij een mutatie.