Op de radio gaf auteur Baars commentaar: “Hier liggen grote kansen voor Klink cq. zijn opvolger om bezuinigingen in te boeken”. Dat gaat mij veel te ver!
natieve huisarts
Volkskrant 08 juni 2010
De bevindingen zijn duidelijk, maar de conclusies gaan mij echt te ver.Ook al houden de onderzoekers slagen om de arm. Zeker is het minder sterk dat Baars zelf een voorvechter is van de alternatieve sector. Maar dat terzijde.
In de eerste plaats is een databestand van 150.000 verzekerden (van een regionale verzekeraar) zeer bescheiden. Laten we stellen dat het dan gaat om een vijftigtal huisartsen. Bovendien vanuit een circumscript deel van het land (Randstad en met name Den Haag).
Volgens mij kun je hooguit stellen dat de variatie in gegenereerde zorgkosten tussen huisartsenpraktijken groot is. Maar wisten we dat al niet? Bovendien is dat een multifactorieel fenomeen. Gaat het om groepspraktijken of solisten? Jonge of oude huisartsen? Ervaren of onervaren artsen? Grote of kleine praktijken? Verschil in attitude? Oude stadswijken of nieuwbouw met jongeren? Veel of weinig allochtonen. Rol verzekeraar (polis?). Ga zo maar door!
Onderzoeker Kooreman is doorkneed in onderzoek met postcodes (Postcodeloterij), maar of de medisch inhoudelijke kant afdoende is onderzocht?
Ik zie uit naar commentaar!
Uit vroeger onderzoek is bekend dat mensen die voor een alternatieve geneeswijze kiezen een bepaalde attitude hebben ten opzichte van hun gezondheid en hun klachten. Daarenboven gaat het bij klachten, die aan een complementair werkend arts worden aangeboden, vaak om ondefinieerbare psychosomatische aandoeningen. Een groot deel van de verschillen in kosten zal hierdoor te verklaren zijn. Artsen die deze behandelwijzen kiezen hebben vaak een meer georienteerdheid op gezondheid dan ziekten en zullen minder geneesmiddelen uit de reguliere sfeer voorschrijven. Daarbij is het ook nog zo dat de kosten voor alternatieve middelen niet op conto van de gezondheidszorg komen omdat deze middelen niet worden vergoed. dat is dus altijd goedkoper.
Dat deze complementatier geneeswijzen meer serieus genomen moeten worden omdat ze minder kosten is absoluut niet aan de orde. Nog steeds moet de evidence-based werkwijze van de wetenschappelijk gefundeerde geneeskunde het uitgangspunt van artsen blijven. En hoe men het ook went of keert alternatieve geneeswijzen helpen soms wel, maar werken niet. En dat laatste moet voor de artsen de leidraad zijn voor hun handelen: de aantoonbare effectiviteit.
Doeke Post
Misschien niet nodig om op basis van deze bevindingen meteen alternatieve therapieen in het basispakket op te nemen, inclusief vergoeding uit de collectieve middelen. Maar er lijkt weinig op tegen om in aanvullende pakketten meer ruimte te bieden. Als de gezondheidsuitkomsten beter zijn, de klanttevredenheid hoger is, de “semi-alternatieve” huisarts zichzelf in de spiegel kan aankijken, en de verzekeraar blij is met een lager kostenniveau: doen!
Overigens eens met constatering dat de steekproef van bescheiden omvang is en geografische bias heeft. En dat praktijkuitkomsten van veel factoren afhangen.
Ja, het uitgangspunt van medisch handelen is de evidence-based werkwijze. Maar je kunt het een doen, en tegelijkertijd het ander niet laten. Zolang de huisarts in kwestie maar niet zijn vak verloochent door een patient bewezen effectieve methoden te onthouden en bewezen ineffectieve alternatieven aan te bieden.
Het eerste commentaar is incorrect. Het gaat niet om 50 huisartsen, maar om ruim 1300 huisartsen. De verzekerden van Azivo zitten niet op een kluitje bij elkaar bij een paar huisartsen. Van de alternatieve huisartsen (lid van een drietal verenigingen) is zelfs bijna de helft van ALLE in aanmerking komende huisartsen in Nederland vertegenwoordigd. Mogelijk zijn daar mensen bij die uit het Haagse vertrokken zijn, elders een altohuisarts genomen hebben, maar bij Azivo gebleven zijn.
Het commentaar van Doeke Post klopt misschien ook niet helemaal. Het gaat om huiartsen. Ook als die alternatief zijn, hebben die te maken met het gewone spectrum aan medisch malheur waar de doorsnee burger mee naar de huisarts gaat.
Als het om consultatief werkende artsen gaat die bezocht worden buiten de eigen huisarts om, dan zou het argument van Post hout snijden. De oplossing is wellicht eenvoudiger: belangstelling voor alternatief is via hogere sociaal-economische status gekoppeld aan een gezonder leven.
Terecht zegt Nienhuys dat het om huisartsen gaat. Ik realiseeer me dat goed. Maar toch is het zo dat huisartsen die alternatieve geneeswijzen toepassen andere huisartsen zijn dan de regulier werkenden. En er zou moeten worden onderzocht of die huisartsen niet een ander publiek trekken dan de niet-alternatief werkenden. Ik weet uit ervaring dat de alternatief werkenden huisartsen vanuit een ander ziekteconcept werken. Dat spreekt sommige patienten aan en er is dus wel degelijk een selectie aan patienten.
Als dat niet in het onderzoek betrokken is kan er geen algemene conclusie zijn dat alternatieve huisartsen goedkoper zijn want dan gaat dat alleen om die geselecteerde populatie. En ik ben het eens met Nienhuys dat dan die koppeling met een hogere s.e.s. een verklaring kan zijn.
Maar er wordt zo gauw een algemene conclusie getrokken dat we dus zouden kunnen besparen als iedere huisarts maar alternatief zou gaan werken.
Afgezien van mijn idee dat we in de huisartsgeneeskunde moeten werken vanuit de wetenschappelijke geneeskunde moeten we mijn inziens niet op grond van de kostenaspecten de alternatieve geneeskunde introduceren als een onderdeel van het huisartsgeneeskundig handelen.
In mijn colleges zei ik altijd dat deze alternatieve werkwijze soms wel helpt maar dat het niet werkt, niet wetenschappelijk aantoonbaar effectief is.
Prof.dr. Doeke Post
Het idee dat kinderen mazelen moeten opbouwen omdat dat ‘goed is voor het immuunsysteem’ is nonsens. De ‘inflammatory hypothesis’ beweert het tegendeel. Bij veel infecties, wordt het immuunsysteem inderdaad op ‘hoog’ gezet, maar dat krachtige immuunsysteem zal zorgen voor versnelde veroudering. Hart- en vaatziekten hebbern een belangrijke inflammatoire component: die wordt ook hoog geschaald. Het is één van de redenen waarom wij ouder worden dan vroeger (gegeven uitsluiten van externe doodsoorzaken), en ouder dan bijvoorbeeld Afrikanen. Malaria houdt je immuunsysteem levenslang krachtig…
Mazelen kunnen kinderen doden of levenslang gehandicapt maken. Mazelenvaccinatie is kosteneffectief, wat betekent dat ze extra geld kost (ze spaart geen geld). Als veel mensen hun kinderen vaccineren, kunnen mazelen slecht spreiden, en worden ook kinderen, mishandeld door anthroposofische artsen, gespaard. Excuus voor het woord mishandeling, maar het is het enig juiste woord. Mazelen is voor een niet identificeerbare minderheid heus geen goedaardige ziekte.
Er is veel epidemiologische literatuur over de onmogelijkheid om vergellijkende observationele studies op te zetten over het gebruik van gezondheidszorg. Het idee dat je daar statistisch voor kan controleren, is hybris die vaak is ontkracht. Herinner je de grote zegeningen van de hormoonvervangende therapie bij vrouwen: die bleek uit alle observationele studies. En zo zijn er veel voorbeelden. Een leuke (die ik helaas slecht terugvind) was de veel lagere sterfte bij patienten die in de placebo arm van grote trials ook daadwerkelijk placebo namen, vergeleken met patienten die dat niet deden. Kooreman en Baars zouden hieruit concluderen dat iedereen placebo moet nemen.
Het woord ‘complementaire huisarts’ in het stuk wijst al op de noodzaak van reguliere artsen. Complementaire therapieen zijn toegevoegde prettherapie voor een verwende middenklasse. Als prettherapie zijn ze uiteraard goedkoper: wie echt ziek is, kiest voor echt werkzame en dus duurdere behandelingen. Je kan Klink ook aanbevelen om enkel nog gebedstherapie terug te betalen: dat is echt heel goedkoop, veel goedkoper dan eender wat (en religieuzen leven vaak langer).
Tot slot: ouderenzorg is inderdaad een groot probleem, waar veel overbodige en dure therapieën worden gegenereerd die het lijden in plaats van het leven rekken. Het mooie van wetenschappelijk onderbouwde zorg is dat daaraan wordt gewerkt: wetenschappelijke geneeskunde is zelfzuiverend. Het duurt soms lang, veel te lang, maar het werkt.
Hartelijk dank aan de deelnemers van deze interessante discussie!
Graag attendeer ik op de actuele berichtgeving rond de Haagse arts Sickesz.
http://nos.nl/artikel/172471-alternatieve-arts-uit-ambt-gezet.html
Quote uit medisch Contact: