31 maart 2010 om 5:57 uur door Jan Taco
Specialisten van het UMC Utrecht zien niks in een hogere zorgpremie voor ongezond levende mensen. Ze reageren op voorstellen van die strekking in de discussie over betaalbaarheid van de zorg. De specialisten doen hun uitspraken in het aprilnummer van Uniek, het magazine van het UMC Utrecht. Ruim een derde van de totale ziektelast in Nederland is ‘rechtstreeks’ terug te voeren op een ongezonde levensstijl. Maar hoewel de invloed van levensstijlfactoren op onze gezondheid steeds duidelijker wordt, is er nooit sprake van een een-op-eenrelatie. Zo is overgewicht absoluut niet de enige oorzaak van hart- en vaatziekten. En het verband tussen longkanker en roken is erg sterk, maar het is zeker geen honderd procent.
Holbewoners: riskante lifestyle (Diorama NTFM Ommen)
Epidemioloog Petra Peeters legt dat uit: “Van de rokende longkankerpatiënten zou tien tot vijftien procent ook longkanker hebben gekregen als ze niet gerookt hadden. Maar we weten niet welke patiënten dat zijn.” Als de gevolgen van ongezond gedrag niet voor iedereen hetzelfde zijn, is het moeilijk mensen daar financieel aansprakelijk voor te stellen. Het roept bovendien de vraag op wat te doen met andere vormen van risicovol gedrag. Ook de behandeling van sportblessures belast ziekenhuizen. Peeters: “Sporters nemen bewust een risico, moeten die dan ook zelf betalen? En mensen die niet deelnemen aan vaccinatie- of preventieprogramma’s, moeten die dan ook meebetalen als ze tóch de Mexicaanse griep of baarmoederhalskanker krijgen?”
http://umcutrecht.turnpages.nl/uniek/2010-02/?openPage=12
Tags: lifestyle, UMCU, zorgpremie
Geplaatst in News | plaats reactie »
30 maart 2010 om 5:33 uur door Jan Taco
TOC is de theorie of constraints. Prachtig, deze theorie vanuit de industrie. Dat gaat zo: detecteer een knelpunt in de productielijn, zorg dat daar voldoende moertjes en schroefjes op voorraad liggen. Alles gaat daarna vlotter, maar een ander knelpunt roept wel om een oplossing. Pak deze dan aan. Enzovoorts. Deze theorie vindt ook ingang in ziekenhuizen blijkens de gewaardeerde Nieuwsbrief (389 en 386) van Guus Schrijvers. Quote uit Nieuwsbrief (386):
In twee jaar tijd, tussen 2007 en 2009, ging de gemiddelde ligduur van het Franciscus ziekenhuis te Rotterdam omlaag met 21%. Dat gebeurde door consequente toepassing van de Theory of Constraint (TOC). Ofwel de theorie over de opheffing van beperkingen, die ook buiten de gezondheidszorg populair is. In deze theorie staat sturing op doorstroomtijden centraal en niet het bereiken van een maximale bezettingsgraad. Ik licht dit toe met een voorbeeld. Een ziekenhuis brengt de afspraaktermijn voor de poli terug van twee maanden naar twee weken. Op zich is dat een prima streven. Maar dat ziekenhuis verzuimt de capaciteit van de operatiekamers te vergroten. Dan wordt de wachttijd van de chirurgische patiënten tussen polibezoek en operatie alleen maar langer. Per saldo heeft die patiëntengroep niets aan die verkorting van de afspraaktermijn voor de poli. De grootste beperkende factor was de beperkte OK capaciteit. Het ziekenhuis had beter eerst de OK kunnen aanpakken dan de poli. Dat zou het hebben gedaan als het had gewerkt volgens de Theory of Constraint. De TOC focusseert op de grootste beperkende factor in de patiëntenstromen, probeert als het ware de smalste flessenhals, de smalste bottleneck, het eerste te verruimen. Met deze aanpak bracht het genoemde Rotterdamse ziekenhuis haar ligduur met 21% omlaag. Deze informatie pikte ik deze week op van Hester van Workum. Zij is beleidsmedewerker bij het genoemde ziekenhuis en gaf een gastcollege tijdens een bijeenkomst van het UMC Utrecht Netwerk Zorglogistiek op maandag 1 maart. Dat netwerk telt zeventig leden, allen werkzaam in het UMC Utrecht en allen trachtend doorstroomsnelheden te vergroten. Van Workum stuurde mij het basisartikel toe over de TOC. De auteurs daarvan zijn Stratton en Knight. Je treft het artikel over enkele dagen aan op www.integratedcare.org onder de rubriek topical.
Als wetenschapsjournalist en medisch professional neem je dan de Jaarverslagen van het betreffende ziekenhuis erbij die digitaal onder handbereik zijn (t/m 2008) via internet. Die 20% lijkt namelijk wel erg veel.
Jaarverslagen
Vervolgens heb ik de (uitgesplitste) bedbezetting uit de bijlagen van de Jaarverslagen chronologisch onder elkaar gezet:
SFG Bedbezetting 2005_2006 (Jaarverslag)
SFG Bedbezetting 2006_2007 (Jaarverslag)
SFG Bedbezetting 2007_2008 (Jaarverslag)
Die 20% opnameduurreductie blijkt niet uit de cijfers. Of er moet in 2009 een wonder zijn gebeurd. Bovendien wordt de TOC pas interessant als naar de gehele keten wordt gekeken. Stel dat er meer patienten voor een lichtere aandoening worden opgenomen (en niet poliklinisch of via dagbehandeling behandeld) gaat het meestal om een korte opname. Alleen al daardoor daalt de gemiddelde opnameduur voor het betreffende specialisme.
Het is mooi om daar een management theorie aan te koppelen, maar de vraag is of dat juist is. Het kan bijvoorbeeld zijn dat patienten zijn overgedragen aan andere poortspecialisten op het moment dat het allemaal lang gaat duren.
Vanuit de Verenigde Staten weten we bovendien dat een drastische verkorting van de opnameduur na een Orthopedische ingreep tot meer complicaties thuis leidt. De kwaliteit (outcome) dient dus constant in de gaten te worden gehouden.
SFG Tekst Jaarverslag
Belangrijkste constatering is echter dat er voor veel specialismen over de periode 2005-2008 nauwelijks sprake is van een reductie van de opnameduur. Een sprekend voorbeeld is de cardiologie (tabel). Drie jaar achtereen opnameduur gemiddeld 5,6 dagen Een differentiatie ( snijdend/niet-snijdend) laat op het oog wat verschillen zien.
Parameters Cardiologie SFG 2005-2008
Het is zeer goed denkbaar dat in het betreffende gastcollege wel een nuancering van de data is aangebracht. Dat blijkt dan niet uit de Nieuwsbrieven.
© Jan Taco te Gussinklo
Tags: Bedbezetting, Franciscus, Julius, Rotterdam, TOC
Geplaatst in News | 2 reacties »
29 maart 2010 om 9:03 uur door Jan Taco
Plaats van samenkomst: een zaaltje in een Gronings hotel. Wij buigen ons over een scenario voor de komende 5 jaar. De bepaling van de Lithiumspiegel in het bloed ( u weet wel, dat geneesmiddel dat wordt gebruikt bij de behandeling van manisch-depressieve aandoeningen) wordt ”gemeengoed” en niet meer exclusief het domein van het ziekenhuislaboratorium en de daaraan verbonden psychiaters.
Mijn stelling (weddenschap!):”Deze ontwikkeling verandert de zorg bij bipolaire stoornissen radicaal” ontmoet veel scepsis.
Homepage www.medimate.com
Waarom deze aanpak via scenario’s? De bijeenkomst maakt onderdeel uit van de maatschappelijke dialoog over Nanotechnologie (Nanopodium). Meer specifiek gaat het over een deelaspect: het brede terrein van zelftesten op basis van deze nanotechnologie.
Concreet: wat verandert er in de onderlinge verhoudingen van de burger, de dokter, de verzekeraar, de fabrikant door deze innovatie? De Lithiummeter die bijna de opmars zal gaan maken, veroorzaakt nu al dat partijen hun standpunt heroverwegen. De introductie van een digitale lifechart (gevalideerde vragenlijst) voor patienten krijgt ineens toegevoegde waarde!
Detail Digitale Lifechart (Dagboek)
Er wordt inmiddels gesproken over een betere herkenning van het ziektebeeld, meer keuzemogelijkheid voor de patient , betere bereikbaarheid, vervangbaarheid van face-to-face contact, tekort aan psychiaters.
De hele zorgketen gaat ”op de schop” is mijn diagnose.
Conclusie: de toekomst is al begonnen in de Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ)
Tags: Ketenzorg, Lifechart, Lithiummeter, Medimate, Nanopodium
Geplaatst in Tele | plaats reactie »
26 maart 2010 om 8:18 uur door Jan Taco
Onder deze titel leveren twee internisten commentaar op “de marktwerking” in een artikel in de Volkskrant van 24 maart. Ze benoemen de verschillen van een ziekenhuis t.ov. een bedrijf (en dan met name vanuit een commercieel standpunt) :
- onvoorspelbaarheid van veel processen (acuut versus planbaar)
- handelingsvrijheid van artsen (iedere patient weer anders)
- interdisciplinair karakter patientenzorg (steeds meer teambenadering)
- Serviceverlening (patient en diens familie vaak emotioneel, kwetsbaar)
Dat misverstand leidt tot een aantal oplossingen vanuit overheden:
- controle verhevigen (regelgeving)
- zorgkwaliteit metingen (PI=Prestatie Indicatoren inzet )
- (opgelegde) samenwerkingsregels en verslaglegging (EPD=electronisch patienten dossier)
- administratie intensivering en marktwerking
Auteur in ziekenhuis (2007)
De genoemde verschillen en oplossingen komen voort uit een bepaalde wijze van denken over zorg. Naar mijn mening ligt de waarheid in het midden.De keuze van de titel van het recent uitgekomen spraakmakende boek van de hand van emeritus Hoogleraar Prof.Dr.Doeke Post “De derde weg“ is dan ook bijzonder goed gekozen. Een aanrader:
http://www.zorgvisie.nl/Nieuws/Artikel/Post-Marktwerking-in-de-zorg-schiet-aan-doel-voorbij.htm
Tags: derde weg, fabriek, internisten, marktwerking, ziekenhuizen
Geplaatst in marktwerking | 1 reactie »
24 maart 2010 om 7:43 uur door Jan Taco
Eerlijk waar! Toen ik deze kop las op de omslag van Medisch Contact van 11 maart 2010 kwam spontaan bij mij op: ….en vroege vogels zijn voor de poes! Natuurlijk weet ik niet of het een letterlijke quote is of een interpretatie door de Redactie van MC.
Fragment cover Medisch Contact 11 maart 2010
Zeker is het artikel met een interview van 4 pagina’s waar naar verwezen wordt genuanceerder. Toch is de kop iets om bij stil te staan. Het kan mijns inziens nooit zo zijn dat bijvoorbeeld een “zorggroep” (een juridische entiteit in de eerste lijn) moet gaan beknibbelen op de “inkoop” van tweedelijns expertise. Dat gaat wellicht een tijdje aardig goed, maar de ontwikkelingen gaan snel in de wetenschap en voor je het weet is de kennis ”gedateerd”. De patient en diens vertegenwoordiger (NPCF, Consumentenbond enz.) zullen hier alert op dienen te zijn.
Fragment Cover Medisch Contact 11 maart 2010
We moeten bovendien bedenken dat op diezelfde cover van Medisch Contact de gewezen minister wordt geflankeerd door zijn voorganger (althans diens foto) Hoogervorst, die de marktwerking heeft bevorderd. Dus de kop heeft een economisch aspect, zeker nu we een crisis meemaken.
Tags: chronisch, huisarts, Klink, marktwerking
Geplaatst in marktwerking | plaats reactie »
23 maart 2010 om 5:48 uur door Jan Taco
Dondersprijs gaat naar bedenker flexibele kunstlens.
Onderzoeker Erik Hermans ontvangt de Dondersprijs 2010 voor zijn onderzoek naar een flexibele kunstlens. Hermans promoveerde in 2008 aan het VU medisch centrum. Op 26 maart krijgt Hermans de prijs en een geldbedrag van 5000 euro. Onderzoeker Erik Hermans ontwikkelde een lens die van vorm kan veranderen. Implanteer je een dergelijke accommoderende kunstlens, dan verhelpt het implantaat niet alleen de staar, maar is het tegelijkertijd een alternatief voor de leesbril en voor de bril voor in de verte. Nederlandse oogartsen doen jaarlijks 100.000 staaroperaties, waarbij zij de troebele menselijke ooglens vervangen door een kunstlens. Omdat deze kunstlens slechts één sterkte heeft, moet de patiënt na afloop wel een bril dragen. Daar kan nu verandering in komen. Hermans beschrijft de kunstlens in zijn proefschrift ‘Geometry, optics and mechanical modelling of the human lens during accommodation’ waarop hij op 3 september 2008 aan de Vrije Universiteit Amsterdam promoveerde.
Het Dondersfonds kent Hermans de Dondersprijs toe vanwege de originaliteit van Hermans’ onderzoek en vanwege het klinische, wetenschappelijke en maatschappelijke belang. De Dondersprijs 2010 wordt uitgereikt tijdens de Jaarvergadering van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap op vrijdag 26 maart 2010. Na zijn promotie is Hermans als process engineer bij Corus in IJmuiden aan de slag gegaan. Daar houdt hij zich bezig met natuurkundige berekeningen aan de installaties voor de productie van hoogwaardig staal, en met CO2-vraagstukken in het ijzer- en staalmaakprocedé.
Medische correspondentie Donders (Universiteitsarchief Utrecht)
De Stichting Dondersfonds is opgericht in 1889 door Prof.dr. F.C. Donders, voormalig hoogleraar Oogheelkunde aan de Universiteit Utrecht. Het doel van de stichting is om ‘mede te werken tot de vorming van de fysiologen en opthalmologen’. Met de Dondersprijs wil het fonds beginnende onderzoekers steunen die een bijdrage leveren aan de biologische wetenschap in Nederland.
download het proefschrift
http://dare.ubvu.vu.nl/bitstream/1871/12896/5/8391.pdf
Tags: Donders, Erik Hermans, kunstlens, prijsvraag
Geplaatst in News | plaats reactie »
15 maart 2010 om 14:09 uur door Jan Taco
Tags: EHealth, slotverklaring, WoHIT
Geplaatst in Congres | plaats reactie »
15 maart 2010 om 8:56 uur door Jan Taco
Vandaag is de WoHIT van start gegaan. De week van EHealth in Europees perspectief. Met duidelijk een officieel trekje. Zojuist de officials onder aanvoering van mevr.Kroes. Daarnaast de officiele vergadering met de Nederlandse delegatie. Over het congres en de informatiemarkt hoop ik de komende dagen te berichten.
Uw auteur voor het front van de officials
Hans Havemans en Ellen Maat
Tags: Barcelona, EHealth, Kroes, WoHIT
Geplaatst in Congres | 1 reactie »
10 maart 2010 om 16:46 uur door Jan Taco
http://kolff.wordpress.com/2009/03/10/dialysezegel/
Professor Kolff, de vader van de kunstnier, heeft eindelijk zijn postzegel. Zie link:
http://kolff.wordpress.com/2009/03/10/dialysezegel/
Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Tags: dialyse, Kolff, Nier, postzegel
Geplaatst in Hobby | plaats reactie »
10 maart 2010 om 6:43 uur door Jan Taco
Dit bericht is overgenomen uit het Eindhovens Dagblad. Mijn vriend Antoine van Vijfeijken figureert hier ondermeer in.
Vrouwvriendelijke sterilisatie rukt op in HELMOND - Gynaecologen verwachten dat de komende jaren een groeiend aantal vrouwen - in plaats van mannen - kiest voor een sterilisatie. De verschuiving heeft alles te maken met de komst van de vrouwvriendelijke sterilisatiemethode Essure.
Coil voor Essure (Afbeelding van FDA)
Deze ingreep wordt binnen tien minuten poliklinisch (en zonder verdoving) uitgevoerd. Er komt geen operatie aan te pas. De Essure-methode wordt met behulp van een kijkbuisje in de baarmoeder uitgevoerd. „Dit kijkbuisje is voorzien van een cameraatje waarmee we in de baarmoederholte de eileideropeningen kunnen zien”, vertelt gynaecoloog Veronique Serrarens-Janssen van het Elkerliek ziekenhuis. „In de twee eileideropeningen plaatsen we een veertje waarna ze drie maanden met behulp van littekenweefsel dichtgroeien. De sterilisatie is dan onomkeerbaar.” De gynaecologen Veronique Serrarens-Janssen en Antoine van Vijfeijken voeren sinds anderhalf jaar de Essure-ingreep uit in het Elkerliek ziekenhuis in Helmond. Dit jaar zullen ze ongeveer tachtig vrouwen via deze methode steriliseren.
De verwachting is dat dit aantal de komende jaren alleen maar toeneemt. „De drempel voor zo’n ingreep is erg laag”, zegt Van Vijfeijken. „Waar vrouwen bij de klassieke kijkoperatie via de buik een dag worden opgenomen en onder narcose moesten, kunnen ze nu gewoon op de polikliniek terecht. Binnen een half uur lopen ze weer naar buiten.” De houding van mannen ten aanzien van steriliseren speelt ook een rol bij de toenemende vraag naar vrouwensterilisatie, vermoedt Serrarens-Janssen. „Veel mannen zijn toch huiverig voor zo’n ingreep. Ik vermoed zeker dat er op termijn dankzij Essure een verschuiving optreedt van het aantal mannen- naar vrouwensterilisaties”, aldus de Helmondse gynaecoloog. Haar collega’s van de andere Zuidoost-Brabantse ziekenhuizen delen die mening. „Vóór het Essure-tijdperk was een sterilisatie voor vrouwen best een ingreep”, zegt gynaecoloog dr. Marlies Bongers van het Máxima Medisch Centrum, een voorloper op het gebied van Essure-ingrepen. „Na een paar bevallingen vonden veel vrouwen dat hun man aan de beurt was. Nu zou het me niet verbazen als steeds meer vrouwen in plaats van mannen kiezen voor sterilisatie.” Het St. Anna Ziekenhuis en Catharina-ziekenhuis onderschrijven dat. „Meestal zijn het toch de vrouwen die de anticonceptie in de hand willen hebben”, aldus een woordvoerder van het Cathrien. De ziekenhuizen kunnen hun vermoedens nog niet staven met cijfers over 2009.
De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie noemt de Essuremethode ‘veelbelovend’, maar wijst er ook op dat nog niet veel bekend is over de betrouwbaarheid ervan op de lange termijn. „We hebben er immers nog geen tien jaar ervaring mee”, zegt Carla van der Wijden.
Tags: Essure, Helmond, NVOG, sterilisatie, vrouwvriendelijk
Geplaatst in Geneeskunde | plaats reactie »
